Clearsite Kennisbank

Doe eens gek. Skip dat CMS.

WordPress, Content Management Systeem

Tijden veranderen. In de beginjaren van Clearsite als internetbureau werden er geen websites met een CMS (Content Management System) opgeleverd. Nu, meer dan 20 jaar en honderden websites verder, gaat er bijna geen één de deur uit zónder.

Ons CMS van keuze, WordPress, heeft al voor een groot aantal maatwerk websites gezorgd. Deze websites variëren van klein en eenvoudig tot complex met haast oneindige flexibiliteit. Klinkt goed toch? Waarom zou je dan toch overwegen om geen CMS te nemen?

De theorie: een CMS maakt het beheer eenvoudig

Het idee is simpel. Het overgrote deel van onze klanten is vanzelfsprekend niet thuis in web development of beschikken niet over een afdeling met deze gespecialiseerde kennis.
Maar ze willen toch zelf de website kunnen beheren. Dan kom je al snel uit op een CMS.

In hoofdlijnen ziet zo’n proces naar een nieuwe website er als volgt uit:
Je spreekt met de klant alle wensen door, daar komt een lijst uit met benodigde pagina’s, functionaliteiten en elementen. Dit wordt ontworpen en vervolgens bouwt development het om naar beheerbare pagina’s en templates voor o.a. WordPress. De klant heeft controle over de inhoud en heeft ons voor het dagelijks beheer niet meer nodig. Iedereen blij.
Voor sommige projecten is dit een ‘no-brainer’. Wij zijn niet goedkoop en als je enigszins kan voorkomen ons iedere week nodig te hebben om content op een website te plaatsen, doe dat dan vooral. Zouden wij ook doen. Je houdt de controle bij jezelf en bent niet afhankelijk van wanneer het internetbureau tijd voor je heeft.

De praktijk: een CMS wordt vaak niet of nauwelijks gebruikt

Tot zover de theorie. De praktijk lijkt er soms wat anders uit te zien.
Er zijn bij ons ook regelmatig projecten voorbij gekomen waarbij er in de praktijk eigenlijk helemaal niet zoveel geüpdatet (blijft een raar woord) wordt binnen de website. We hebben dan een volledig via WordPress beheerbare website gebouwd waarmee de klant uiteindelijk bijna nooit wat doet.

Of de klant belt ons dat het zo lang geleden is dat ze in het CMS zaten dat ze vergeten zijn hoe het ook alweer werkte. Meestal is de vraag dan “Willen jullie dat even aanpassen op de website” Geen probleem doen we.
Zo hebben we dan ook aardig wat websites onder ons beheer waar alleen wij het CMS gebruiken. Wij kunnen dit in veel gevallen ook prima zonder CMS, dan ga je je afvragen waarom er überhaupt een CMS is gebouwd.

Waarom zou je een website zonder CMS bouwen

Zonder CMS is het goedkoper

Er is geen standaard formule die bepaald dat een website met CMS bijvoorbeeld twee keer duurder is. De uiteindelijke prijs die aan een maatwerk website hangt is afhankelijk van meerdere factoren. Maar dat er meer budget mee gepaard gaat is wel een feit.


Naast de hogere initiële kosten van het koppelen en inrichten van een CMS komen er ook meer kosten bij voor de toekomst. Het CMS, bijbehorende plugins en uitbreidingen moet immers om functionele en veiligheidsredenen up to date gehouden worden. Zeker bij de maatwerk websites die wij maken is dit niet iets wat een klant zelf moet gaan doen. Sommige updates gaan vrij soepeltjes maar soms ook moeten er door WordPress of plugin-updates stukken code worden aangepast. Ook dat vraagt periodiek wat extra budget.


Voor dat extra budget kan je ons ook af en toe bellen om wat contentbeheer binnen een HTML website te doen. Of we gebruiken dat stukje extra budget om de website naar een nog hoger niveau te tillen. Je kan dat extra budget natuurlijk ook gewoon in je zak houden. Kies maar.

Flexibeler zonder CMS

Drie weken na livegang wil de klant op de homepage toch ineens een contentblok plaatsen wat nooit eerder besproken is. Of het moet er toch even anders uit gaan zien. Geeft niks daar proberen we rekening mee te houden. Daar komt de flexibiliteit om de hoek kijken, je gaat dus proberen een zo flexibel mogelijk CMS op te leveren. In principe kunnen we alles binnen zo’n CMS. Maar die flexibiliteit binnen een CMS leveren kost vaak meer tijd dan zonder CMS. En voor elk stukje flexibiliteit in een CMS is er weer een extra stukje budget nodig.

Aanpassingen of uitbreidingen binnen een HTML website kun je gewoon direct doorvoeren. Je hoeft geen rekening te houden met de beheerbaarheid van de gevraagde aanpassingen. Er komen geen database aanpassingen bij kijken, we hoeven niet uit te leggen hoe de aanpassingen beheerbaar zijn via het CMS. En het gebeurt hier nog wel eens dat we vandaag gebeld worden dat er toch echt vandaag nog het een en ander aangepast moet worden.

Zonder CMS is je website sneller

Misschien nog wel belangrijker dan het kostenaspect is de kwaliteit van je website. Althans zo staan wij er wel in. Het is zeker niet zo dat websites met een CMS niet goed zouden zijn, maar op sommige punten kan je toch echt beter scoren zonder CMS.

We weten ondertussen allemaal wel dat een snelle laadtijd een belangrijk aspect is voor een goede User Experience. Iedereen wordt om de oren gegooid met ‘pagespeed’ rapportages uit diverse tools. Ook hier geldt dat wij echt wel snelle websites kunnen opleveren met een WordPress CMS. We hebben hier ondertussen zoveel ervaring in dat we precies weten wat we hiervoor uit de kast moeten trekken. Maar we moeten eerlijk zijn, en er zijn gewoon grenzen waar je met een CMS eerder tegenaan loopt. Een ‘statische’ HTML website hoeft geen database queries te doen, heeft niet allerlei plugins met weer de bijbehorende JavaScripts nodig, geen overbodige assets, de afbeeldingen zijn precies op maat. Platte HTML zoals het in de volksmond heet wint het altijd van een CMS als het op snelheid aankomt. En dat vinden je gebruikers en ook Google heel prettig.

Een veiligere website zonder CMS

Wij hebben security hoog in het vaandel staan. Sommige van onze klanten stellen terecht hoge eisen aan de veiligheid van hun website.
Ook hiermee hebben wij binnen WordPress heel veel ervaring en het is ook zeker niet zo dat onze WordPress websites niet veilig zijn. Maar er gaat een hoop tijd en energie in zitten om het veilig te maken en te houden. Denk alleen al aan het afschermen van het WordPress CMS. Het is eigenlijk gewoon heel simpel, als je website geen CMS heeft kan je CMS in ieder geval niet gehackt worden.

Een betere band zonder CMS

Wij proberen altijd nauw betrokken te blijven bij onze klanten. Hoe meer wij van onze klanten en hun doelgroep weten en hoe meer de klant van onze wereld weet hoe beter wij ze van dienst kunnen zijn. Na livegang hebben we allemaal de beste intenties, we bespreken dat we periodiek bij elkaar komen om dit soort zaken te bespreken. Maar de praktijk is soms weerbarstiger. Zowel wij als de klant worden wel eens geregeerd door de waan van de dag en voor je het weet hebben we al twee maanden niet meer naar een website van de klant gekeken.

😳

Dan belt een klant opeens op dat er iets niet lukt binnen het CMS. We gaan ernaar kijken en naast het puntje waar de klant voor belde komen we nog meer zaken tegen waarvan wij vinden dat het beter kan. Dit kan van alles zijn (structuur, verkeerd of niet gecomprimeerde afbeeldingen, geen goed gebruik van SEO titels, minder fraai opgemaakte pagina’s, teksten die eigenlijk niet geschikt zijn voor online etc.). Het blijft een vak, ook als je een CMS hebt. Zonder uit de hoogte te willen doen, wij doen dit vaak gewoon sneller en beter. Dit verschilt natuurlijk per klant. We hebben ook te maken met ‘educated customers’ die echt heel goed weten wat ze aan het doen zijn.

Maar het kan ook zijn dat we door het bezoek op die website er nu pas achter komen dat ze een nieuwe dienst hebben gelanceerd. Soms zou het handig geweest zijn als we dat eerder wisten, dan hadden we mee kunnen denken over een goede lancering van die dienst. Bijvoorbeeld het inrichten van een goed converterende landingspagina.

Wanneer wij als internetbureau af en toe benaderd worden door een klant om wat aanpassingen of uitbreidingen te doen voor de website ontstaat dit wederzijdse regelmatige contact vanzelf op een organische manier. En iedereen weet blijven praten is de basis voor een langdurige relatie.

Waarom dan toch een CMS als WordPress gebruiken?

Na bovenstaand gelezen te hebben ben je als snel geneigd om te zeggen dat je wel zonder CMS kan. Maar zo simpel kunnen we dat niet stellen. Tijdens het schrijven van dit artikel zijn wij ons ook meer en meer gaan afvragen waarom we dan toch zo vaak een website met het WordPress CMS bouwen. Goede vraag! Er zijn ook zeker situaties wanneer een project echt een stuk beter af is met een CMS.

Grotere websites met veel inhoud

Bij grotere websites met veel pagina’s en een wat complexere structuur biedt een CMS een groot voordeel. Aanpassingen of uitbreidingen binnen een structuur wordt je binnen WordPress wel heel makkelijk gemaakt. WordPress biedt je ook heel helder inzicht in de paginastructuur. Een pagina naar een ander niveau brengen is vaak een kwestie van ‘drag and drop’. WordPress past dan bijvoorbeeld automatisch alle links naar deze pagina aan. Ook het hernoemen van een pagina is een fluitje van een cent. In dit geval zorgt WordPress ook automatisch dat alle links naar deze pagina worden aangepast. Zelfs redirects kunnen automatisch aangemaakt worden (might be dangerous).
Zeker bij grotere websites moet je er niet aan denken dit soort processen handmatig te moeten doen.

Vaak content wijzigingen

Wanneer een klant vaak wijzigingen aan de website wil doorvoeren is het toch echt wel verstandig om dit via een CMS te doen. Je wil dan als klant zelf de controle hebben wanneer zaken worden doorgevoerd en niet afhankelijk zijn van wanneer het internetbureau tijd voor je heeft. Hoe flexibel wij ons ook opstellen, we kunnen niet altijd garanderen aanpassingen direct door te kunnen voeren. Wanneer je door het internetbureau vaak wijzigingen gaat laten doorvoeren gaat dit natuurlijk ook snel in de papieren lopen. Dat is natuurlijk ook een aspect wat je mee moet nemen in een beslissing over wel of geen content management systeem.

Redactionele aspecten

Zeker bij wat grotere organisaties gebeurt het nog wel eens dat pagina’s eerst door een of meerdere personen geaccordeerd moeten worden voor deze live geplaatst worden. Persoon A zet het artikel in concept neer. Persoon B kan het online bekijken en aanpassen waar nodig zonder dat de buitenwereld al meekijkt. Ook is het binnen WordPress eenvoudig om pagina’s of artikelen al klaar te zetten en geautomatiseerd op een bepaalde datum live zetten. Het zijn zaken waar zonder CMS ook wel oplossingen voor te verzinnen zijn. Maar een CMS als WordPress maakt dit soort zaken toch echt een stuk eenvoudiger.

Diverse afmetingen van de afbeeldingen

Een beetje WordPress website gebruikt van iedere afbeelding zomaar een stuk of vijf varianten daarvan. In het nieuwsoverzicht wordt (als je het goed doet) een stuk kleinere artikel-afbeelding ingeladen dan op pagina van het artikel zelf. En diezelfde afbeelding kan op een ander soort pagina weer een ander formaat nodig hebben.
Tel daarbij op de verschillende afmetingen afhankelijk van het device waarop de website wordt ingeladen. Op een mobiel laadt je in veel gevallen een andere afmeting binnen dan op een grote desktop. Dan heb je ook nog de variaties in wel en niet retina beeldschermen. Tel daarbij nog op dat je ook modernere soorten afbeeldingen hebt zoals bijvoorbeeld WebP. Die kunnen een afbeelding nog beter comprimeren dan bijvoorbeeld JPEG. Maar omdat niet iedere browser dit ondersteund heb je nog een fallback nodig. Dus van alle afmetingen ook nog eens twee soorten extensies. Voor je het weet bestaan er van die ene afbeelding 20 varianten op de server.Duizelt het je al?

Het mooie van een CMS als WordPress is dat je met wat slim codeerwerk en een plugin al dit werk kan automatiseren. Stel je voor dat je dit allemaal met de hand moet doen. Het kan. En het kan vaak nog beter dan geautomatiseerd, maar het is natuurlijk wel heel veel werk. Voor de ene organisatie is dat het waard en voor de andere niet.

Responsive webdesign images

We zijn gewoontedieren

We merken bij veel van onze klanten dat het ook een soort gewoonte is geworden om een site te willen die ze volledig zelf kunnen beheren. Ze horen van andere dat dit fijn is, ze zijn het zo gewend. Dat kan natuurlijk prima, maar wij gaan ze toch steeds vaker eerst maar eens de voor en nadelen van een CMS uitleggen. Dan kunnen we samen een weloverwogen beslissing maken.

Maar we moeten ook hand in eigen boezem steken. Bij ons was het ook een gewoonte geworden om alles maar met het WordPress CMS te bouwen. Soms zonder hierover eerst goed na te denken.

De klant heeft het gevraagd, of sterker nog we gaan er vanuit dat de klant het zo wil.Eerlijk gezegd halen we ook veel werk binnen omdat we bekend staan als een gespecialiseerd WordPress bureau. Klanten komen dus naar ons omdat ze een goede WordPress website willen. Om dan al heel snel te vragen of WordPress wel verstandig is voelt soms wat vreemd. Maar we vinden ondertussen toch dat we de klant op andere misschien wel betere en oplossingen moeten wijzen.

Best of both worlds. We gaan hybride!

Er komen ook projecten voorbij waarvan 90% van de website niet of nauwelijks wijzigt na livegang maar die resterende 10% wel. Denk bijvoorbeeld aan een corporate website waarin een blog of nieuws deel is opgenomen. In dit soort gevallen stappen we over naar een hybride oplossing. Het minder dynamische deel maken we in platte HTML en het statische deel maken we in een CMS. Dan kan soms ook een heel lichtgewicht CMS zijn. Een CMS waarin je bijvoorbeeld alleen maar nieuwsartikelen kan plaatsen. Je hebt dan eigenlijk een ‘best of both worlds’ te pakken. Onze eigen website is bijvoorbeeld voor 90% opgebouwd uit platte HTML en voor het plaatsen van dit soort artikelen gebruiken we zo’n lichtgewicht CMS.

Een lastige keus. Maar daar zijn wij voor.

De keuze voor wel of geen CMS of een hybride oplossing is soms heel makkelijk maar soms ook niet. Zoals je zult begrijpen is dit afhankelijk van veel factoren. Je moet ook niet over één nacht ijs gaan. Want vaak is de weg terug een hele lastige. Achteraf toch maar een CMS voor de website bouwen is natuurlijk niet de beste aanvliegroute.

Maar, wij kunnen je goed adviseren bij het maken van deze keuze en samen komen we daar zeker uit.